Kussen voor rugklachten kiezen: slapen, zitten en rusten

Welk type kussen past bij jouw gebruikssituatie?

Het geschikte type kussen wordt vooral bepaald door de activiteit waarbij je ondersteuning zoekt. Een kussen voor in bed heeft een andere functie dan een kussen voor een kantoorstoel.

Welke soorten ondersteunende kussens zijn er?

Hoofdkussen

Een hoofdkussen ondersteunt primair het hoofd en de nek. Het verandert niet rechtstreeks de positie van de onderrug, maar maakt wel deel uit van de totale slaaphouding. Een passend hoofdkussen vult de ruimte tussen het hoofd, de nek en het matras op.

De benodigde hoogte hangt onder meer af van je slaaphouding, schouderbreedte, lichaamsbouw en de zachtheid van het matras. Op een zacht matras zakken de schouders doorgaans verder weg dan op een stevig matras.

Kniekussen

Een kniekussen wordt meestal tussen de knieën gebruikt door zijslapers. Sommige modellen kunnen ook onder de knieën worden geplaatst wanneer iemand op de rug ligt. De vorm, hoogte en stevigheid bepalen hoeveel ruimte het kussen tussen of onder de benen opvult.

Een kniekussen moet stabiel liggen zonder de knieën onnatuurlijk ver uit elkaar te duwen. Een model met band kan tijdens het draaien beter op zijn plaats blijven, maar mag niet knellen.

Zitkussen

Een zitkussen vormt een extra laag tussen het lichaam en de stoel. Het kan worden gebruikt op een kantoorstoel, eetkamerstoel, rolstoel of autostoel, mits het formaat en de stabiliteit geschikt zijn.

Houd er rekening mee dat een zitkussen de zithoogte verandert. Na plaatsing moeten bureaustoel, armleuningen, bureauhoogte en eventueel de hoofdsteun opnieuw worden afgesteld.

Stuitkussen

Een stuitkussen heeft vaak een uitsparing aan de achterzijde. Deze vorm creëert ruimte ter hoogte van het stuitgebied. De uitsparing moet correct naar achteren worden geplaatst en mag niet worden geblokkeerd door een te korte of gebogen zitting.

Donutkussen

Een donutkussen heeft een centrale opening. Dit is een andere constructie dan een stuitkussen met een uitsparing aan de achterkant. Beide modellen verdelen contact op een andere manier en zijn daardoor niet automatisch uitwisselbaar.

Gel- of honingraatkussen

Een gel- of honingraatkussen bestaat vaak uit een flexibele open structuur. Hierdoor kan lucht gemakkelijker door het materiaal bewegen. De zitervaring is doorgaans anders dan die van voorgevormd traagschuim.

Rugkussen of leeskussen

Een rug- of leeskussen ondersteunt de romp tijdens rechtop zitten, lezen of televisie kijken. Het kan tegen een hoofdbord, muur, bank of brede stoel worden geplaatst.

Plaats het kussen zo dicht mogelijk tegen de rug en voorkom dat je ver voor het kussen gaat zitten. Anders kan de romp alsnog onderuitzakken.

Zwangerschaps- of lichaamskussen

Een zwangerschaps- of lichaamskussen biedt over een groter oppervlak ondersteuning aan bijvoorbeeld buik, benen, armen of rug. Het kan ook worden gebruikt door mensen die niet zwanger zijn, zolang de vorm en afmetingen bij hun slaapvoorkeur passen.

Keuzehulp per slaaphouding

Zijslapers

Bij een zijslaper vult het hoofdkussen de ruimte tussen het hoofd en het matras op. De juiste hoogte hangt vooral af van schouderbreedte en hoeveel de schouder in het matras wegzakt.

Een kniekussen of lichaamskussen kan tussen de benen worden geplaatst. Kies een hoogte waarbij de knieën comfortabel rusten zonder ver uit elkaar te worden geduwd.

Rugslapers

Een rugslaper heeft vaak minder hoofdkussenhoogte nodig dan een zijslaper. Een zeer hoog hoofdkussen kan het hoofd sterk naar voren brengen. Sommige rugslapers vinden het daarnaast prettig om een kussen onder de knieën te plaatsen.

Buikslapers

Bij buikslapen is meestal minder ruimte tussen het hoofd en het matras aanwezig. Een hoog of stevig hoofdkussen kan daardoor oncomfortabel aanvoelen. Een kniekussen tussen de knieën wordt in deze houding doorgaans niet op dezelfde manier gebruikt als bij zijslapen.

Traagschuim of gel: wat is het verschil?

Geen van beide materialen is voor iedereen beter. Let naast het materiaal ook op de dikte, draagkracht, afmetingen, hoes en stoel waarop het kussen wordt gebruikt.

Hoe kies je stap voor stap een passend kussen?

Veelgemaakte fouten

• Alleen naar de plaats van de klacht kijken: bepaal eerst tijdens welke activiteit je ondersteuning zoekt.
• Een te hoog hoofdkussen kiezen: meer hoogte betekent niet automatisch meer comfort.
• Een kniekussen verkeerd plaatsen: het hoort stabiel tussen of onder de benen te liggen, afhankelijk van het model en de houding.
• Een zitkussen op een te kleine stoel gebruiken: het kussen moet volledig en vlak worden ondersteund.
• De stoel niet opnieuw instellen: een extra kussen verandert de zithoogte en positie ten opzichte van bureau en armleuningen.
• Een stuitkussen omgekeerd plaatsen: de uitsparing hoort doorgaans aan de achterzijde.
• Te lang in dezelfde houding blijven: een kussen vervangt regelmatige beweging en houdingswisselingen niet.
• Medische werking verwachten: een ergonomisch kussen is geen behandeling voor rugpijn, een hernia of andere aandoeningen.